De casus van …. Bart

Wanneer het thema mannenmishandeling ter sprake komt, moet ik denken aan een casus die mij altijd bij is gebleven. De melding kwam in eerste instantie binnen als een opvoedprobleem. Er waren zorgen over de relatie tussen een vader en zijn drie kinderen, waarbij de vader niet zou openstaan voor hulpverlening om de situatie te verbeteren. Vanuit Veilig Thuis besloten we onderzoek te doen.

Tijdens ons onderzoek gaf de man onverwacht aan naar een veilige opvang te willen vertrekken. Pas daar kwam de ware aard van de situatie aan het licht. Hij leefde al jaren in een ernstige situatie van huiselijk geweld. Er was sprake van fysieke en psychische mishandeling door zijn partner. Hij had letsel opgelopen en was meerdere keren met de dood bedreigd wanneer hij aangaf de relatie te willen beëindigen. In eerste instantie was dit onverwacht en bijna ongeloofwaardig, omdat er nooit eerder zulke zorgen waren geuit. Verder ging het om een man die een goede baan had, rustig overkwam en prima in staat leek om zijn zegje te doen. Zijn vrouw was hoogopgeleid en kwam als een rustige vrouw over.

Wat later opviel is dat de vrouw de situatie in gesprekken handig wist om te draaien. Zo beweerde zij stellig dat haar partner de agressor in het gezin was en hij zijn agressie richtte op zijn kinderen. Omdat de initiële melding gericht was op conflicten tussen vader en de kinderen, was de ongelijkwaardige machtsdynamiek tussen de ouders niet direct zichtbaar. Moeder legde de focus continu op het vermeende falen van vader. Ze stelde zich in gesprekken met ons coöperatief op maar weigerde in de praktijk afspraken uit te voeren, waaronder de kinderen contact te laten hebben met vader. Moeder accepteerde het vertrek van vader niet en stimuleerde de kinderen om tegen hem in te gaan. In gesprekken met de kinderen werd duidelijk dat zij de woorden van moeder overnamen en hun vader zwartmaakten. Vader wist dat de consequentie van zijn vertrek was dat zijn kinderen geen contact meer met hem wilden. Hij had heel lang gehoopt dat het goed zou komen, maar toen de kinderen ouder werden en zélf agressief naar hem begonnen te doen, besefte hij dat de situatie onomkeerbaar was.

Het was als casemanager belangrijk om neutraal en kritisch te blijven in het contact met beide ouders en niet zomaar mee te gaan in een verhaal. Een valkuil zou kunnen zijn om met het verhaal van moeder mee te gaan, omdat wij vaak in ons werk zien dat juist de vrouw het slachtoffer is. In ons werk krijgen we nog niet vaak meldingen van partnergeweld waarbij de man het slachtoffer is. In mijn eerste gesprek met vader kwam zijn onveiligheid niet ter sprake, hoogstwaarschijnlijk uit schaamte. Pas toen hij veilig was durfde hij open te zijn.
De samenwerking tussen de opvang en Veilig Thuis verliep erg positief. We stemden de communicatie richting beide ouders zorgvuldig af. Vanuit de opvang werd de man goed ondersteund om de scheiding door te zetten en weerbaarder te worden richting zijn ex-partner.

Wat ik geleerd heb van deze casus is dat je niet altijd gelijk zicht krijgt op wat er daadwerkelijk speelt. Dat je de ander serieus moet nemen en de tijd moet geven om het verhaal te vertellen. In dit geval heeft deze man de stap durven zetten naar een veilige opvang omdat hij serieus genomen werd. Hij vond het verschrikkelijk spannend om te doen en twijfelde veel, maar het is hem gelukt door te zetten. Hij gaf aan zich erg gesteund te hebben gevoeld nadat hij zijn verhaal had gedaan. Wel merkten wij dat er toch nog veel schaamte bij hem heerste en dat hij veelvoudig wilde uitleggen waarom hij zo lang in die situatie is gebleven. Hij was er namelijk van overtuigd dat hij zich als man ‘niet aan mocht stellen’ en had de angst dat anderen hem niet zouden geloven. Het was mooi om te zien dat hij zich door de betrokken hulpverlening wel serieus genomen voelde en dat hij bij de opvang ook contact heeft gehad met lotgenoten en dit als steunend heeft ervaren.

Hoewel de aandacht voor huiselijk geweld tegen vrouwen de afgelopen jaren enorm is toegenomen, blijft geweld tegen mannen een taboe. Mannen kunnen net zo goed te maken hebben met psychisch, fysiek en seksueel geweld. Het is cruciaal dat we dit onderwerp bespreekbaar maken en de beschikbare hulpbronnen onder de aandacht brengen.

Kijk voor meer informatie over dit onderwerp op: Home – Mannenmishandeling