De casus van…..Sanne

Binnen mijn werkzaamheden als medewerker van de frontoffice bij Veilig Thuis ben ik betrokken bij de vakgroep “Schadelijke praktijken” (eergerelateerd geweld, huwelijksdwang en achterlating, Vrouwelijke Genitale Verminking).
Op het moment dat er een melding binnenkomt van bijvoorbeeld de politie of hulpverlening die betrokken is bij een casus waar er een vermoeden bestaat van (een risico op) eergerelateerd geweld is het van belang dat we mogelijke signalen tijdig herkennen.

De melding
Onlangs kreeg ik via de frontoffice een melding binnen van een hulpverleningsinstantie die betrokken was bij een jonge vrouw van begin 20 jaar, afkomstig uit Syrië. Ze was in het kader van gezinshereniging naar Nederland gekomen om samen te gaan wonen met haar man. In Nederland zijn er veel spanningen ontstaan binnen het huwelijk. De partners kennen elkaar niet goed en hebben verschillende verwachtingen. Mevrouw vraagt om hulp bij haar begeleiders van de taalcursus. Ze geeft aan dat ze niet gelukkig is in haar huwelijk en dat er vaak sprake is van verbale ruzies. Het is voor mevrouw moeilijk om haar zorgen en gevoel met haar man te bespreken. Hij heeft aangegeven: “Je bent nu hier, we hebben een toekomst voor ons en het heeft tijd nodig.”

Angst en risico’s
Bij haar Nederlandse taalcursus heeft mevrouw een andere man leren kennen. Het contact tussen hen neemt toe en mevrouw brengt tijd met hem door. Mevrouw is bij meneer thuis geweest en er zijn foto’s gemaakt waarop mevrouw geen hoofdoek draagt en niet geheel bedekt gekleed is. Deze man geeft hierna aan dat hij een toekomst voor zich ziet met mevrouw, maar dan dient ze te scheiden van haar man. Meneer dreigt met het delen van informatie en foto’s met haar man en op social media, als ze deze stap niet gaat zetten.
Tijdens het gesprek met mevrouw werd duidelijk dat zij bang is voor de mogelijke gevolgen van openbaar worden van deze informatie. Zij vreest dat haar man – en mogelijk ook zijn en haar familie – het contact met deze andere man zal zien als een eerschending. Zij benoemt angst te hebben voor verstoting, het gedwongen moeten terugkeren naar Syrië en mogelijke agressie als haar echtgenoot of diens familie het te weten komt.

Bij de frontoffice stellen we in dergelijke situaties altijd een aantal belangrijke vragen, zoals:

• Waar is mevrouw concreet bang voor?
• Is er sprake van (dreigende) eerschending?
• Bestaat het risico dat het probleem openbaar wordt?
• Welke rol kan de familie spelen in het conflict?

Door o.a. deze vragen te stellen proberen we de risico’s in te schatten.

Omdat mevrouw mogelijk de familie-eer heeft geschonden bestaat er een risico op eergerelateerd geweld. Het kan zijn dat de partner en families acties ondernemen om eerherstel uit te voeren. Denk hierbij aan de mogelijkheid van bedreiging, verbaal/fysiek geweld, ontvoering of vrijheidsbeperking, terugsturen naar het land van herkomst en in uiterste gevallen zelfs eerwraak.|

Welke stappen we zetten
Omdat er mogelijk sprake is van eer gerelateerd geweld, zoek ik in dergelijke casussen direct afstemming met de taakaccenthouder eergerelateerd geweld (EGG) bij de politie. Samen onderzoeken we of het wenselijk is om, bijvoorbeeld samen met hulpverlening, de LEC*-EGG checklist in te vullen om het risico systematisch te analyseren. In deze casus heb ik vervolgens de volgende veiligheidsacties ingezet:

1. Veiligheidsvoorwaarden met mevrouw opgesteld
2. Afstemming met politie
   • Afwegen of politie risico’s ziet en op welke gronden
3. Consultatie met Sterk Huis
   • Samen gekeken naar de noodzaak van beschermde opvang
   • Afwegen of door Sterk Huis de LEC EGG checklist ingevuld kan worden
   • Sterk Huis heeft aangeboden om bemiddeling in begeleiding op te starten zodra mevrouw in veilige omstandigheden kon praten over haar situatie en afweging gebruik veilige opvang
4. Veilige eerste stap richting bemiddeling
   Zodra mevrouw veilig was, kon Sterk Huis starten met:
   • bemiddeling tussen mevrouw en haar echtgenoot,
   • het bespreken van verwachtingen m.b.t. de toekomst,
   • het onderzoeken van mogelijkheden richting zelfstandigheid of herstel van relaties — afhankelijk van wat mevrouw zelf wilde.

Tot slot
Deze casus laat zien hoe belangrijk vroegsignalering is bij eergerelateerd geweld. Door goed samen te werken met politie, het LEC-EGG en partners zoals Sterk Huis kunnen we veiligheid creëren, escalatie voorkomen en perspectief bieden aan cliënten.

(*)Het Landelijk Expertise Centrum Eer gerelateerd Geweld (LEC EGG) (onderdeel van de politie) adviseert, ondersteunt en regisseert bij complexe, vaak regio-overstijgende zaken van (dreigend) eer gerelateerd geweld.