Ingrid over Filomena Hart van Brabant: “Hulp moet dichtbij, menselijk en zonder drempels zijn.”

In de regio Hart van Brabant is sinds 1 oktober 2025 een voorziening voor mensen die te maken hebben met huiselijk geweld of kindermishandeling: Filomena Hart van Brabant. Filomena biedt een veilige, laagdrempelige plek waar inwoners terecht kunnen zonder afspraak of verwijzing. Volgens kwartiermaker Ingrid van Hoof is dat hard nodig: “Nog te veel mensen blijven buiten beeld van de hulpverlening.” 
Filomena Hart van Brabant staat niet op zichzelf. De Filomena‑aanpak wordt ook in andere delen van het land toegepast en sluit aan bij een bredere beweging om huiselijk geweld en kindermishandeling laagdrempeliger en mensgerichter aan te pakken. Als eerste is in de regio Rotterdam-Rijnmond is ervaring opgedaan met het werken vanuit één fysieke locatie, waar inwoners zonder afspraak terechtkunnen en waar verschillende expertises samenkomen. 
Deze ervaringen laten zien dat een toegankelijke, gezamenlijke aanpak helpt om mensen te bereiken die anders vaak buiten beeld blijven. Filomena Hart van Brabant bouwt voort op deze inzichten en vertaalt ze naar de regionale context, met aandacht voor lokale samenwerking en de specifieke behoeften van inwoners in Hart van Brabant. 

Een antwoord op wat nog niet gezien wordt 
Ingrid schetst dat Filomena is ontstaan vanuit een duidelijke urgentie. Signalen uit de praktijk lieten zien dat het huidige aanbod niet altijd aansluit op de behoeften van inwoners. Ingrid is daar duidelijk over: “Met name bij complex en langdurig geweld, zoals intieme terreur, zien we dat mensen onder de radar blijven. Schaamte, angst en afhankelijkheid maken de stap naar hulp groot.” 
Met Filomena wordt juist voor die groep een plek gecreëerd waar het makkelijker wordt om hulp te zoeken. 

Laagdrempelig en zonder oordeel 
Wat Filomena volgens Ingrid uniek maakt, is de toegankelijkheid. Mensen kunnen op maandagmiddag en woensdagochtend zonder afspraak binnenlopen, anoniem blijven en zelf het moment kiezen waarop zij hulp zoeken. “Het begint met een plek waar je je veilig voelt,” benadrukt zij. “Zonder oordeel, zonder procedures die je tegenhouden.” 
Inwoners uit de regio Hart van Brabant kunnen bij Filomena terecht als zij te maken hebben met lichamelijk, psychisch of seksueel geweld binnen een relatie of afhankelijkheidssituatie. Ook mensen die twijfelen of zich zorgen maken om een ander zijn welkom. Discretie speelt daarbij een belangrijke rol: bezoekers worden rustig ontvangen en begeleid naar een aparte ruimte, zodat hun privacy gewaarborgd blijft.  

Eén plek, één verhaal, één aanpak 
Filomena brengt een brede groep organisaties samen onder één dak. Denk aan Veilig Thuis Midden-Brabant (penvoerder), politie, Sterk Huis, Toegang Tilburg, Blauwe Maan, GGD Hart voor Brabant, het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis en het Zorg- en Veiligheidshuis, in nauwe samenwerking met de gemeente Tilburg. Volgens Ingrid zit daar de kracht: “We organiseren de hulp rondom de inwoner, niet andersom. Dat betekent dat iemand zijn verhaal maar één keer hoeft te vertellen.” 
Er wordt gewerkt met één vast intensief casemanager als aanspreekpunt die betrokken blijft zolang dat nodig is. Wachttijden worden zoveel mogelijk voorkomen en hulp kan direct starten. “Geen losse schakels, maar één samenhangende aanpak,” aldus Ingrid. 

Gericht op duurzame veiligheid 
Filomena richt zich niet alleen op het stoppen van geweld op korte termijn, maar vooral op het voorkomen van herhaling. Ingrid benadrukt dat er bewust gekozen is voor een systeemgerichte aanpak. “Geweld staat nooit op zichzelf. Door naar het hele systeem te kijken – slachtoffer, pleger en omgeving – kunnen we werken aan echte, duurzame veiligheid.” Daarbij is ook de inzet van ervaringsdeskundigen een vast onderdeel van de werkwijze. 

Ook voor professionals: kennis en verbinding 
Naast inwoners richt Filomena zich ook op professionals in de regio, zoals huisartsen, onderwijs en kinderopvang. Vanuit de koppeling met het Regionaal Expertisecentrum HGKM wordt ingezet op kennisdeling, signalering en samenwerking. Ingrid licht toe: “We willen professionals helpen om signalen eerder te herkennen en makkelijker te schakelen. Door verbinding te leggen, versterken we het hele netwerk.” 

De rol van kwartiermaker: bouwen en verbinden 
Als kwartiermaker speelt Ingrid een centrale rol in de ontwikkeling van Filomena Hart van Brabant. Zij is verantwoordelijk voor de inrichting van de samenwerking, de ontwikkeling van werkprocessen en het verbinden van beleid en praktijk. “In deze fase draait het om bouwen,” zegt ze. “Zorgen dat partners elkaar vinden, dat rollen duidelijk zijn en dat het geheel goed functioneert.” Ze werkt daarbij onder penvoerderschap van Veilig Thuis Midden-Brabant en in nauwe afstemming met een stuurgroep met de gemeente Tilburg, Toegang Tilburg, Sterk Huis en Veilig Thuis Midden-Brabant. “Alleen met gezamenlijk eigenaarschap kan Filomena echt duurzaam worden.” 

Aanvullend op bestaande hulp 
Ingrid benadrukt dat Filomena geen vervanging is van bestaande organisaties, maar juist een waardevolle aanvulling. “Veilig Thuis heeft een wettelijke taak rondom meldingen en onderzoek. Filomena biedt juist vrijwillige, laagdrempelige ondersteuning. Die twee versterken elkaar.” Doordat Veilig Thuis partner is binnen Filomena, is specialistische expertise direct beschikbaar. Tegelijk blijft de toegang voor inwoners eenvoudig en zonder druk. 

“Je hoeft het niet alleen te doen” 
Wat Ingrid vooral wil meegeven, is dat hulp dichtbij is. Ook als iemand nog twijfelt of niet zeker weet of er sprake is van geweld. “Je mag altijd binnenlopen. Ook als je alleen vragen hebt of je zorgen maakt om iemand anders,” zegt ze. Filomena is er voor iedereen die te maken heeft met huiselijk geweld of kindermishandeling. “Iedereen die onderdeel is van de situatie, kan bijdragen aan verandering.” 

Samen werken aan veiligheid 
Met Filomena Hart van Brabant is een plek gecreëerd waar samenwerking, toegankelijkheid en menselijkheid centraal staan. Geen extra loket, maar een andere manier van werken, waarin inwoners sneller en beter geholpen worden. 
Zoals Ingrid van Hoof het samenvat: “Door drempels weg te nemen en samen te werken, kunnen we eerder helpen en bouwen aan blijvende veiligheid.” 

Website Filomena HvB: Home – Filomena